X
تبلیغات
دانشکده داروسازی - نمونه ادرار
تاريخ : یکشنبه چهارم تیر 1391 | 14:58 | نویسنده : ع.ریخته گر

ترکیب طبیعی  موجود در نمونه :

موارد تشكيل دهنده آزمايش ادرار (U/A):

 

*              ظاهر:شفاف

*              رنگ: زرد کهربایی

رنگ ادرار یکی از اجزای اصلی آنالیز ادرار است و بسته به شرایط مختلف بدن تغییر می‌کند. غلظت ادرار، میزان مایع بدن، رنگدانه‌های موجود در ادرار که از تخریب گلبول‌های قرمز و رنگدانه‌ای به نام اوروکروم به وجود می‌آیند و همچنین رژیم غذایی روی رنگ ادرار تاثیر دارند. بعضی بیماری‌ها هم رنگ ادرار را تغییر می‌دهند

ادرار طبیعی به رنگ زرد کم رنگ (pale yellow) است که به علت پیگمان یوروکروم(urochrom) می باشد

ادرار قرمز رنگ می‌تواند به خاطر وجود خون در آن باشد. رنگ نارنجی می‌تواند به خاطر وجود ویتامین B اضافه در ادرار باشد. بعضی داروهای خاص مثل ریفامپین هم می‌توانند ادرار را نارنجی می‌کنند.

رنگ نارنجی تیره تا قهوه‌ای ممکن است علامت بیماری‌های کبدی مثل زردی و یا رابدومیولیز (تخریب سلول‌های عضلانی) باشد. مصرف لبو و چغندر به ادرار رنگ صورتی ملایم می‌دهند.

گاهی اوقات مصرف بعضی مواد خوراکی‌ حاوی رنگ‌های مصنوعی هم باعث تغییر رنگ ادرار می‌شوند. دیابت هم می‌تواند موجب تغییر رنگ ادرار شود. تعریق زیاد و از دست دادن مایع هم باعث می‌شود رنگ ادرار زرد تیره شود.

دلایل تغییر رنگ ادرار عبارت اند از: میزان غلظت ادرار، خوراکی ها ، دارو ها، تولیدات متابولیسم بدن، عفونت ادراری.

●  ادرار تیره رنگ

اگر رنگ ادرار قهوه‌ای، قهوه‌ای تیره باشد، به این معنی است که آب بدن کم شده است(برعکس ادرار رقیق).
رنگ ادرار میزان آب بدن را نشان می‌دهد.
بنابراین اگر فردی ادراری تیره همراه باسردرد و گیجی داشته باشد، پزشک باید ادرار بیمار را چک کند تا علت کمبود آب بدن را بررسی کند. رنگ ادرار باید به رنگ نی باشد.
علت دیگر که اگر فردی ادرار تیره رنگ دارد باید به پزشک مراجعه کند (مخصوصا اگر با نوشیدن زیاد آب رنگ ادرار فرقی نکرد) این است که شاید این تیره رنگی مربوط به خون باشد.
اگر درون ادرار ترکیبات خون(هموگلوبین) وجود داشته باشدٰ می‌تواند نشانه اختلال در عملکرد کلیه باشد که به علت عفونت، بیماری کلیه یا حتی سرطان باشد.

●  شفافیت (Clarity)

ادرار به طور طبیعی شفاف است و باید بتوان از پشت شیشه‌ حاوی آن نوشته‌های یک متن را خواند اما مسایل مختلف باعث تغییر این حالت می‌شوند.

شفافیت یا  (appearances -  opacity) ادرار می تواند شامل موارد زیر باشد :
تمیز (clear)
کدر (hazy)
توربید کم و یا حالتی که مه آلود باشد و روزنامه از پشت آن خوانده نشود (less commonly turbid)
ابری (cloudy)
مات (opaque)

 

عفونت، چرک، باکتری‌های موجود در ادرار به خاطر عفونت‌ ادراری، کریستال‌ها، گلبول‌های قرمز خون، گلبول‌های سفید، اسپرم، قارچ، موکوس و یا حتی عفونت‌های انگلی می‌توانند باعث غیرشفاف شدن ادرار شوند البته بعضی مواقع در حالت‌های طبیعی و بدون بیماری‌ هم ممکن است ادرار غیرشفاف باشد.

مصرف بعضی غذاهای حاوی چربی زیاد، فسفات یا اورات این حالت را ایجاد می‌کنند.

داروهاي تغيير دهنده رنگ ادرار:

کلروکین (ضد مالاریا) ! قهوه‌ای

لودوپا (ضد پارکینسون) ! قهوه‌ای تیره.

متیل دوپا (ضد فشار خون) ! تیره رنگ.

فنو تیازین‌ها ! قهوه ای- قرمز

ریفامپین ! قرمز- نارنجی

ریبوفلاوین (ویتامین B) ! زرد تیره

تريامترن (ديورتیک) ! فلورانس آبی کم رنگ

*           بو: طبیعی آروماتیک

تعیین بوی ادرار هم یکی از اجزای تفسیر این آزمایش است. بوی طبیعی و معمول ادرار به خاطر وجود اسید وولاتایل است و بوی شبیه به فندق دارد اما مواد غذایی مختلف و بعضی بیماری‌ها این بو را تغییر می‌دهند

ـ حالت غیرطبیعی: ادرار بیماران دیابتی معمولا بویی قوی و شیرین شبیه به بوی استن دارد. بوی شیرین و میوه‌ای هم گاهی از ادرار این بیماران به مشام می‌رسد.

بوی بسیار بد ادرار نشان‌دهنده عفونت مجاری ادراری و وجود چرک در ادرار است. افرادی که ادرارشان بوی مدفوع می‌دهد ممکن است دچار فیستول روده به مثانه شده باشند.

ادرار دارای بوی شربت افرا (بوی شبیه به چای شیرین) در بیماران فنیل کتون اوری دیده می‌شود. نارسایی کبدی هم باعث تغییر بوی ادرار می‌شود.

 

عوامل تغيير دهنده بوي ادرار:

کتواسیدوز دیابتی ! بوی شیرین و شديداستن

عفونت های ادراری ! بوی تعفن (مثل سودموناس)

اگر بوی مدفوع بدهد ! نشانه یک فیستول روده‌ای – مثانه‌ای است.

اگر به مدت طولانی ادرار بماند بوی آمونیاک می‌دهد.

PH: مثل همه آزمایش‌های شیمیایی، PH نشان‌دهنده اسیدی یا باز بودن ادرار است. بعضی اوقات میزان اسیدی یا بازی بودن ادرار در روند درمان یک بیماری موثر است و پزشک ممکن است به شما آموزش دهد که میزان PH ادرارتان را تغییر دهید. میزان دفع املاح در ادرار و وجود یون هیدروژن PH ادرار را تعیین می‌کند.

اسیدی یا باز بودن ادرار در شکل‌گیری بعضی سنگ های کلیه هم موثر است.میزان طبیعی 8-6/4 (میانگین 0/6): نشانه‌ تعادل اسید- باز است.

 

عوامل تغير دهنده PH ادرار:

اگر ادرار بماند قلیایی می‌شود چون اوره توسط باکتری به آمونیاک تجزیه می‌شود.

اگر ادرار بدون درپوش باشد قلیایی می‌شود چون CO2 آن آزاد می‌شود.

داروهای افزایش دهنده PH: ضد اسیدهای بیکربناتی، مهارکننده کربنیک انیدراز، استازولاسید

داروهای کاهش دهنده PH: کلرید آمونیوم ، کلروتیازید

رژیم غذایی: مرکبات، لبنیات زیاد ادرار را قلیایی ميكند.

مصرف گوشت زياد ادرار را اسیدی ميكند.

 

*              پروتيين: میزان طبیعی: dl/mg8-0

پروتئین از آن چیزهایی است که به طور طبیعی نباید در ادرار وجود داشته باشد و حضور آن در ادرار نشان‌دهنده یک حالت خاص و یا یک بیماری است.

ـ حالت غیرطبیعی: آسیب‌های کلیوی، عفونت ادراری، فشارخون بالا، دیابت، بیماری لوپوس گلومر ولونفریت (یک بیماری کلیوی) و سرطان باعث ورود پروتئین به ادرار می‌شوند.

اگر چه باید توجه داشت تب، ورزش شدید و بارداری هم در حالت‌های طبیعی حضور پروتئین در ادرار یا پروتئینوری را به دنبال دارند.

به طور کلی وجود پروتئین در ادرار جزو آن مواردی است که نیازمند توجه ویژه پزشک است چون ممکن است مشکلات جدی‌تری را به دنبال داشته باشد. پروتئینوری اصلی‌ترین علامت بیماری کلیوی است

عوامل افزایش دهنده :

 داروها: استازولاميد، آمینوگليکوزیدها، آمنوتریپسین B، سفالوسپورین‌ها، لیتیم، پنی سیلین G، سولفونامیدها، وانکومايسین، پلی میکسین B

بیماری ها: سندروم نفروتیک، گلومرلونفریت، لوپوس اریتماتوز، مالتیپل میلوما، نارسایی احتقانی قلب، COPD، پروستات.

 

*              وزن مخصوص Specific gravity )  )

معیار غلظت ذرات موجود در ادرار می باشد.

وزن ادرار در مقایسه با آب مقطر سنجیده می شود .

وزن مخصوص ادرار که به شکل عدد بیان می‌شود معمولا حاصل اندازه‌گیری اجزای مختلف ادرار شامل مواد دفعی و املاح است. وزن مخصوص بالا نشان‌دهنده ادرار غلیظی شده است. از این عدد برای تعیین قدرت تغلیظ و ترشح کلیه‌ها استفاده می‌شود.

ـ حالت غیرطبیعی: بیماری‌های کلیوی باعث کاهش وزن مخصوص ادرار می‌شوند. همچنین مصرف بیش از اندازه مایع هم باعث کاهش این عدد می‌شود.

غلیظ شدن ادرار و کمبود مایع در بدن (هنگام روزه‌داری یا تعریق زیاد) وزن مخصوص را افزایش می‌دهد.

عدد وزن مخصوص به تنهایی شاخص خوبی برای تعیین سلامت نیست و باید حتما در کنار دیگر اجزای آزمایش تفسیر شود. تب، استفراغ و اسهال باعث بالا رفتن و کاهش دمای بدن، ادرار زیاد و دیابت بی‌مزه باعث کاهش آن می‌شود.

ميزان طبيعي در:

بزرگسالان: 030/1 – 005/1 (معمولاً 025/1 – 010/1)

کهنسالان: مقادیر آن با افزایش سن کاهش می‌یابد.

نوزاد تازه متولد: 020/1- 001/1

افزایش سطح در:

 

 

 سندروم SIADH :

1-تب   2-تعریق شدید   3-استفراغ    4-تغلیظ ادرار    5-اسهال                                                                                  

                                                                     

          

 

                                         

استفاده از رنگ‌های رادیوگرافی،  سرما

داروها: دکستران سوکروز

کاهش سطح: پرآبی بدن ، دیورز به دلیل مصرف دیورتیک‌ها ،  نارسایی کلیه

 

*              گلوکز:

به طور طبيعي در ادرار وجود ندارد.

در نمونه 24 ساعته gr/day 5/0> يا با واحد‌ SI day/mmol78/2

در صورت مثبت شدن نشانه افزایش سطح گلوکز خون است.

در بیماران دیابتیک در ادرار دیده می شود.

 

گلوکز، قندی است که در خون وجود دارد و غذای اصلی سلول‌ها محسوب می‌شود. به طور طبیعی مقادیر بسیار اندکی از گلوکز در ادرار وجود دارد اما در شرایط عادی ادرار را عاری از گلوکز در نظر می‌گیرند. در صورت جمع‌آوری ۲۴ ساعته ادرار طبیعی ممکن است مقدار این ماده کمتر از ۵/۰ گرم باشد.

ـ حالت طبیعی: وجود ندارد

ـ حالت غیرطبیعی: تغذیه وریدی (مثلا در مورد بیماران بستری در ICU) می‌تواند باعث وجود گلوکز در ادرار شود. دیابت کنترل نشده هم باعث می‌شود مقدار زیادی گلوکز در ادرار وارد شود.

آسیب غدد فوق کلیوی، آسیب کبدی، آسیب‌های مغزی، بعضی از مسمومیت‌ها و بعضی از انواع مشکلات کلیوی هم باعث گلوکزوری یا حضور گلوکز در ادرار می‌شوند.

اگر چه مثل پروتئینوری، این حالت در زمان بارداری هم می‌تواند به وجود بیاید که طبیعی محسوب می‌شود

 

*              استراز لكوسیتی WBC:

به طور طبیعی منفی است.(درآزمون غربالگری استفاده ميشود.)

نتایج مثبت نشانگر عفونت مجرای ادراری می‌باشد.

 

 

*           نیتریت‌ها:

به طور طبيعي در ادرار وجود ندارد.

به طور غیر مستقیم نشانه‌ی وجود باکتری است در صورت مثبت شدن کشت میکروب انجام می‌شود.

*           استون:

به طور طبيعي در ادرار وجود ندارد.

موارد افزايش دهنده:

در بیماران دیابتی مبتلا به هایپرگلایسمی چون  اسیدهای چرب تجزیه پیدا می‌کنند.

روزه داری، الكیسم، رژیم های لاغری،  استفراغ طولانی، ناشتایی، رژیم های سرشار از پروتئین، هایپرتیروییدی، زیاده روی در مصرف آسپرین، بیهوشی.

*              بیلی روبین:

به طور طبيعي در ادرار وجود ندارد.

وجود بیلی روبین نشانه بیماری به 2 شكل است :

1)بیماری مؤثر بر متابولیسم

2)اشکال در دفع آن (سنگ صفرا ! انسداد مجرای صفرا)

عوامل افزايش دهنده بيلي روبين:

سنگ‌های صفراوی، انسداد مجاری خارج کبدی، متاستاز وسیع کبدی، سندروم روتر

PH قلیایی ميتواند سطح بیلی‌ روبین را بالاتر نشان دهدو   PHاسیدی ميتواند سطح بیلی روبین را پايين تر نشان دهد.

*              اوروبیلینوژن:

  ميزان طبيعي‌:   mL / واحد ارایش   0/1 – 01/0

بخشی از بیلی روبین در روده بر اثر فعالیت باکتری‌ها به اوروبیلینوژن تبدیل می‌شود.

افزایش سطح در: کم‌ خونی همولیتیک، اکیموز شدید، آنمي پرنیشز ،هماتوم

كاهش سطح در: انسداد صفراوي ، كلستاز                                                                                                          

*              انواع کریستال:

به طور طبيعي در ادرار ديده نميشود.

نتایج مثبت: نشانه تشکیل قریب الوقوع سنگ های ادراری است.

در بیماران مبتلا به نقرس که اسید اوریک سرمی بالایی دارند کریستال در ادرار دیده می شود. بیماران مبتلا به اختلالات پاراتیروئید هم کریستال اگزالات کلسیم و فسفات دارند. ترکیب های حاجب رادیوگرافی ممکن است سبب رسوب کریستال‌های ادرار شود.

*             

 

سيلندر(کست):

توده های متشکل از مواد یا سلول که در لوله‌های دیستال یا جمع کننده ادراری به وجود می‌آید. برای تشکیل Cast باید PH اسیدی و ادار غلیظ باشد.

سیلندرها در ابتدا با درجه‌ای از پروتئینوری است.

انواع سيلندر ها عبارتند از:

ü  هیالین: از بهم فشردگی پروتئین‌ها بوجود می‌آید و نشانه پروتینیوری است. تعداد کمی بویژه پیش از ورزش شدید دیده می‌شوند.

ü  سلولی: كه خود شامل چد نوع است:

Ø  گرانولر: بخش اصلی تشکیل دهنده آن مواد حاصل از تجزیه سلول است كه درون يك سيلندر سلولي WBC يااپيتليال به وجود مي آيند.

Ø  چربی: سلول اپی تلیال كنده شده كه وارد مجرای کلیوی مي شوند . اجسام چرب كروي آزاد ممكن است مربوط به آمبولی چربی در بیماران دچار شکستگی استخوان باشد.

Ø  مومی: احتمالا در اثر تجزيه سيلندر هاي گرانولر به وجود مي آيند.اين سيلندرها زماني تشكيل مي شوند كه جریان اداری به درون لوله‌های کلیوی کاهش یابد. در ارتباط با بیماری‌های مزمن کلیوی ، نفروپاتی دیابتی ،هایپرتانسیون بدخیم و گلومرولونفریت پدید  می آید.

نوع سيلندر تشكيل شده در برخي از بيماري ها را به طور مثال مي بينيم:

گرانولر و مومی:

نکروز حادتوبول، عفونت مجاری ادرار ، گلومرولونفریت، ورزش ،استرس ،رد پيوند کلیه.

چربی:

سندروم نفروتيک ،نفروپاتی دیابتی، مسمومیت با جیوه.

اپیتلیال:

گلومرولونفریت، مسمومیت با فلزات سنگین .

سلول‌های اپیتلیال:

رد حاد پیوند کلیه، نکروز حاد توبولی.

هیالینی:

تب ،پروتینوری ،ورزش شدید ،استرس ،نارسائی احتقانی قلب ، پیلونفریت .

*              گلبول‌های سفید((WBC:

مقدار طبيعي 4-0 با بزرگنمایی کم میکروسکوپ .

موارد بيشتر از 4 نشانه عفونت باکتریایی مجرای ادرار است.

*سیلندرWBC : 

   به طور طبيعي وجود ندارد.

در موارد زير اين سيلندرها ديده ميشود:

نفریت لوپوسی،گلومرولونفریت، پیلونفریت حاد

*گلبول قرمز    RBC:

  مقدار طبيعي 2  است.                                

افزایش سطح در:

ترومای کلیه، سیست ، پروستاتیت ، تومورهای حالب و مثانه، ترومای مثانه(بيشتر به دليل سوند گذاري)، بیماری‌های اولیه کلیوی .

*سیلندرهای RBC: 

به طور طبيعي در ادرار ديده نمي شود.

افزایش سطح در :  آندوکاردیت تحت حاد باکتریایی   ،انفارکتوس کلیه، هایپرتانسیون بدخیم، لوپوس اریتماتوز، گلومرولونفریت .

کاربرد تشخیصی نمونه و گستره استفاده از نمونه :

 نتایج 3 تست شیمیایی، میکروسکوپی، کشت ادرار می تواند بیماری در حال حاضر سیستم ادراری شما (کلیه ها و مثانه ) رانشان دهد و برای بررسی عفونت مثانه و کلیه ها ناشی از سایر بیماریها مانند سرطانها بیماریهای خود ایمنی (التهاب نفرون و نفرو پاتی) سنگ کلیوی کمک می کند و می تواند نشانه ای از وجود سایر بیماریها مانند دیابت باشد که در صفحات گذشته بدان اشاره شده است.

1)تشخیص بیماری کلیوی یا مجرای ادرار ( پریتئینوری نشانه گلورومرولونفریت)

2)پایش بیماری کلیوی یا مجاری ادراری (کشت ادرار به منظور ارزیابی کارآیی آنتی‌بیوتیک درمانی برای عفونت‌های مجرای ادرار)

3)برای تشخیص بیماری های سیستمیک یا متابولیکی (دیابت- سندروم كوشینگ)

زنتیک و نحوه وراثت: MSUD در واقع نوعی بیماری ارثی اوئوزمی مغلوب شیوع (۱:۱۸۵۰۰۰) است به این معنی که هر دو والدین کودک مبتلا به بیماری بایستی جهش یکسانی در یک ژن حامل خود موجود داشته باشند (کد ژنتیکی یکسان). این ژنهای جهش یافته عملکرد نرمالی ندارند بنابراین سبب بیماری می شوند.  بدین ترتیب شخصی که یک ژن جهش یافته دارد حامل نامیده می شود.

هر شخص حامل دو ژن مربوطه است که کدی برای فعالیت آتریمی با عملکرد شکنندگی اسیدهای آمینه مذکور را دارد.

یک ژن از پدر و دیگری از مادر است. اگر یکی عملکرد نرمال داشته و دیگری عملکردنرمال نداشته باشد، شخص حامل بیماری MSUD است.و در صورتیکه شخص هر دو ژن معیوب را حمل کند مبتلا به MSUDمحسوب میگردد. زمانی که والدین هر دو حامل ژن MSUD باشند با هر حاملگی ۱ در ۴ شانس داشتن کودک بیمار MSUD وجودخواهد داشت و شانس ۲ در ۴ اینکه کودک تنها حامل یک ژن برای MSUD بوده و مثل والدین خود حامل باشد و ۱ در ۴ شانس اینکه کودک نه حامل و نه بیمار MSUD

باشد محاسبه میگردد..

علایم:بارزترین مشخصه این بیماری اتوزومی مغلوب بوی مخصوص ادرار می باشد.که مشابه بوی شیره افرا یا شکر سوخته است.در این بیماری مقدار لوسین .ایزولوسین و والین وآلفاکتو اسیدهای مربوط به این ترکیبات در پلاسما و ادرار مبتلایان افزایش می یابد.البته مقادیر کمی آلفا  هیدروکسی اسید شاخه دار که در اثر احیای آلفا کتو-اسید ها تشکیل می شود نیز در ادرار مبتلایان وجود دارد.این بیماری تا انتهای هفته اول زندگی خارج از رحمی بارز می شود و نوزاد مبتلا به سختی غذا می خورد.دچار خواب آلودگی استفراغ وسستی است.اسیدوز و کتوز و  از دست دادن آب بدن از علایم این بیماری می باشد.

تشخیص:

زمان غربالگری ׃تمام نوزادان تا قبل از ۵ روزگی و ترخیص از بیمارستان باید مورد آزمایش قرار بگیرند.ذر تشخیص می توان به شاخصه مهم بوی ادرار مظنون شد. و با بررسی سطوح غیر نرمال اسید های آمینه و کتو اسید ها در ادرار و خون بر آن صحه و تایید گذاشت.دیگر علایم شامل سطوح پایین آلانین سرم و اسیدوز متابولیک است

از متدهای تشخیص و غربال گری قبل از تولد میتوان به بررسی نقص فعالیت آنزیم برانش چین آلفاکتواسید دهیدروژناز از طریق کشت ویلی های لایه کرونیک یا مایع آمینوتیک  اشاره کرد .در آزمایشگاه زنتیک  Emory’s که فقط تست های مربوط به MSUDانجام می دهند می توانند تنها با یک نمونه ادرار به طور همزمان این موارد را sovaleryl, 3-methyl crotonyl,)

tiglyl, hexanoyl and suberyl glycine.  )تشخیص دهند.

تست تشخیصی اختصاصی

تست غربالگری دی نیتروفنیل هیدرازین که حضور آلفا کتو اسیدها را در ادرار مشخص می کند .اگر تست مثبت باشد هیدازین به فرم نامحلول در می آید .البته این تست در مواردی مثل فنیل کتنوریا (فینل پیروویک اسید ) ، هیستید نیما (ایمیدازول پیرویک اسید)، و سو جذب متییونین (سندروم  oasthouse)  .

روش کار

۱_معرف و کنترل(کتو گلوتاریک اسید  ۲۵mg در  cc100 ادرار نرمال) باید در دمایی اتاق باشند.

۲_اضافه کردن ۱۰قطره معرف (  mg 100 4و۲دی نیتروفیل هیدرازین درml 100 2 N HCL ) .

3_در طول ده دقیقه رسوب زرد یا سفید گچی واکنش مثبت را نشان می دهد. البته این رسوب باید مشابه یا بزرگتر از رسوب کنترل باشد.

نکته ׃ برای تایید این روش از کروماتوگرافی گازی یا کروماتوگرافی لایه نازک یا NMR

(Nuclear Magnetic Resonance)

پیش آگهی غربالگری Screening and Diagnosis

طبق یک برنامه غربالگری کودکان مبتلا را می توان بر حسب طبقه بندی MSUD مورد بررسی قرار داد. متأسفانه در برنامه های غربالگری نوزادان علائم بیماری را از خود بروز نمی دهند. بعلاوه روشهای مورد استفاده نیز قدیمی بوده و محاسبات ناصحیح دارند. بنابراین اغلب نوزادان قبل از تولد تنها پس از شروع نشان دادن علائم بیماری قابل پیش آگهی هستند.

کودکان بیماردر گروه کلاسیک  هنگام تولد در طی ۳ تا ۷ روزگی علائم نرمال  از خود نشان می دهند. کودکان MSUD گروه واسطه ای علائمی جزئی تر داشته و سریع بروز نمی کند.

علائم شامل نق نق کردن، بی حالی، کاهش میل به غذا ، عدم وزن گیری، هایپوتونیا (تون ضعیف ماهیچه)  هایپرتونیا (تنش شدید ماهیچه) ، تهوع ، گریه با صدای بلند، حمله ناگهانی بیماری و بوی مشخص شربت افرا از اداراست که هنگام تعویض کهنه بچه پس از خشک شدن، بوی قابل توجهتری از آن بروز می کند.

پیش آگهی ها می توانند توسط آنالیز اسیدهای آمینه BCAA و تست خونی که نشان دهنده سطوح ۲۰ اسید آمینه و ارتباط آنها با یکدیگر است مورد بررسی قرارگیرند.

در یک گزارش ارائه شده هنگامی که در یک سپوزیوم ۲۰۰۰ نفری درماساچوست ۳۰۰ نفر از بیماران MSUD شرکت نموده بودند در بین آنها ۷۵ خانواده به همراه کودکان مبتلای خود جلب توجه میکردند. این خانواده ها از ۲۴ ایالت و ۵ کشور کانادا ، شیلی و پروتوریکا ، برزیل و ایرلند شرکت کرده بودند. در یکی از مقالات مورد بررسی توسط دکتر هولمز مورتون راجع به پیشرفت و تشخیص درمان بیماری تمرکز اصلی درمان روی سیستم عصبی مرکزی بیمار قرار داشت و او برای روشن شدن پیشرفت درمان مواردی از کودکان ۹ روزه را که به دلیل مثبت بودن تست غربالگری به کلینیک ارجاع شده بودند مورد بررسی قرار داد. متأسفانه بدلیل تاخیر در نتیجه آزمایش  کودکان از وضعیت نوع کلاسیک بیماری رنج می برند. ولی به هر حال باشروع نوع درمان پس از گذشت حدود ۳۶ ساعت سطوح اسیدهای آمینه شاخه دار بطور عمده ای کاهش یافت و پس از ۴۸ ساعت تقریباً در دامنه نرمال قرار گرفت. پس از گذشت ۷۲ ساعت از درمان این کودکان فرمولایی را از طریق دهان دریافت کرده و سپس نتایج آزمایشات نرولوژیکال به سمت نرمال پیش رفت و این کودکان پس از ۷ روز آماده بازشگت به خانه شدند. این مدیریت درمان متابولیکی درست در مقابل روش قدیمی دیالیز بکار برده شد. و در جهت کاستن از سطوح اسیدهای آمینه شاخه دار با هیدراته نمودن آنها و خروج از بدن همراه بود که در نتیجه منجر به کاسته شدن از سطوح لوسین گشت.

دکتر مورتون شنوندگان خود را با داستانهای موفقیت آمیز در زمینه نتایج درمانهای متابولیکی از ۳۷ کودک بیمارMSUDو تازه تولد یافته در کلینک استارزبورگ متحیر نمود. او موفق شد با یافتن والدین ژنهای معیوب طی ۱۸ مورد پیش آگهی در ۱۲ تا ۲۴ ساعت پس از تولد با شروع به موقع درمانهای متابولیکی آنها رااز این خطر برهاند. هم اکنون متوسط ماندن بیماران وی در بیمارستان ۴ روز در مقایسه با ماهها بستری شدن بیمار و گرفتاری خانواده های آنها در گذشته قابل مقایسه با درمانهای قبلی می باشد.

در گزارش دیگری یک نمونه خانم ۴۶ ساله بیمارکه انرژی مصرفی وی توسط گزارش فعالیتهای روزانه و کالری متری غیرمستقیم محاسبه شده است ، در طی درمان با Parentenl  nutrition نیتروژن مورد نیاز و سطح تحمل اسید آمینه های شاخه دار (BCAAS) در وی  تخمین زده شد.رژیم طراحی شده با محدودیت های لازم و برنامه نرم افزاری کمکی بیماررا در محاسبات رژیمی خود و تعیین محدوده مجازمصرف پروتئین بسیار یاری نمود.

همچنین دریک مطالعه دختر بچه ۶ ساله با شکل سخت بیماری و علائم شدید نورولوژیکی شامل آتاکسی متناوب، اوهام و تشنج همراه با اسیدوز متابولیک و افزایش سطوح خونی (BACCS) مشاهده گشت، این علائم تنها در طول دوران عفونت مشاهده شدو ما بین این دوران دختربچه سالم و یافته های بیو شیمیایی وی نرمال بودند. پس از طی این وضعیت به کمک رژیم غذایی که پروتئین و بیکربنات سدیم معینی داشت عفونت بطور موفقیت آمیزی درمان شد.

آنالیزهای صورت گرفته در آنزیم۱– c14 – لوسین دکربوکسیلاز در فیبروپلاست ها ، فعالیت نرمال آتریم را در دختربچه۱۰%  و در والدین او ۷۰ – ۵۰% نشان داد.

درمان: با شروع درمان در هفته اول تولد می توان تا حد زیادی جلوی عواقب وخیم بیماری را گرفت. روش های دزمان شامل جایگزینی پروتئنی های رزیم غذایی توسط مخلوطی از اسید های آمینه فاقد لوسین ،ایزولوسین و والین می باشد.هنگامی که سطح پلاسمایی این اسید های آمینه به حد طبیعی باز می گردد. مقداری از این ترکیبات به شیر و سایر مواد غذایی اضافه می شود.به طوری که هیچ گاه از میزان نیاز متابولیک شیر خوار فراتر نرود .. دیالیز به تنهایی روش مرجعی جهت کاستن از سطوح بالای اسیدهای آمینه شاخه دار (BACCS) نمی باشد. یک درمان موثرتر، تجویز محلولهای حاوی اسیدهای آمینه که محتوی (BACSS) نباشد و از طریق تزریق درون ریه ی (IU) همراه با گلوکز وارد بدن شود،مورد نیاز میباشد.

پس از تزریق محلول که بطور اختصاصی بدین منظور تجویز می شود، اجازه داده می شود که لوسین، والین و ایزولوسین جهت سنتز پروتئینی در بدن مصرف شوند، بنابراین بسرعت سطوح این سه اسید آمینه شاخه دار (BACCS) کاهش یابد. در بعضی مواقع انسولین یا عواملی مشابه آن جهت سرعت بخشیدن به مصرف (BACCS) بطور جداگانه تجویز می گردد.

تجویز ایزولوسین و والین اضافی جهت کمک به کمبودهای این دو اسید آمینه هنگامی که سطح سرمی آنها نسبت به لوسین بسرعت کاهش می یابد کمک کننده است، چرا که سطوح بسیار پایین ایزولوسین و والین می تواند سبب جوشهای شدید پوستی در کودکان شود. پیشگیری از سقوط سطح لوسین از حد قابل قبول با تجویز در اسید آمینه دیگر مرتفع می گردد.

درمان دراز مدت MSUD مشتمل بر کنترل دائمی دقیق و محدودیت شدید رژیمی در مصرف پروتئین به منظور پیشگیری از تجمع (BCAAS) در خون است. ترکیب عمده رژیم غذایی، فرمول خاص طراحی شده برای کودکان گرفتار MSUD است.

این فرمول شامل کلیه ویتامین ها، مواد معدنی، کالری ها و آمینو اسیدهای دیگر تامین کننده جهت رشد کامل می باشد. در عین حال محدودیت در مصرف این اسید آمینه لحاظ شده است.

اساساً کودکی که تحت درمان با فرمول تغذیه ای کمکی MSUD است تحت کنترل شدید بر حسب فرمول پروتئینی آن نیز می باشد از جمله فرمولاهای معرفی شده Enfamil یا Similac می باشد.

پس از مصرف این فرمولاها کنترل شدید سطوح خونی و آزمایشات لازم جهت تعدیل احتمالی ترکیب فرمول ضروری است که جهت اطمینان از سطوح متعادل و متناسب هر سه اسید آمینه شاخه دار (BACCS) انجام می گردد .کودک گرفتار MSUD در هنگام رشد باستی همچنان به مصرف فرمول مخصوص اقدام نماید. و مقادیر توزین شده جیره غذایی بر حسب میزان لوسین روزانه تجویز می شود. بطور نمونه رژیم غذایی MSUD نمی تواند شامل غذاهای پرپروتئین از قبیل، گوشت، دانه ها، تخم مرغ و اغلب محصولات لبنی باشد.

بررسی غلظتهای اسید آمینه های پلاسما در کودکان با استفاده از (HPLC) کروماتوگرافی گازی نشان داد در طول یک دوره ۳ ساله ۱۴ نمونه بیمار در بیمارستان بستری شدند که بطور اخطار آمیزی شیوع این بیماری را در بریتانیا نسبت به بقیه کشورهای غربی نشان می دهد.

به نظر می رسد با استفاده از HPLC روش قابل اطمینانی جهت محاسبه مقادیر اسیدهای آمینه شاخه دار و اسیدهای آمینه دیگر در نمونه های خونی پلاسمای کودکان مبتلااعمال شده است. بعلاوه اخیراً همچنین یک روش آتریماتیک براساس فلوئورومتریک COBAS جهت اندازه گیری سریع و نیمه کمی (BACC) در بیماران در جهت افزایش پیش آگهی اولیه بکار گرفته می شود

اگر یکی از فرزندان مبتلا بهMSUD  است، شما میتوانید آزمایش DNA را در طول بارداری بعدی انجام دهید. این آزمایش به شما خواهد گفت که، کودک بعدی شما مبتلا به این بیماری هست یا خیر. نمونه مورد نیاز برای انجام این تست از آمینوسنتز و یا CVS  به دست می آید. روش دیگر تشخیص بیماری در طول بارداری، تستهای آنزیمی برروی سلولهای بدن جنین است.  نمونه مورد نیاز برای این تست از آمینوسنتز و یا   CVSبه دست می آید. والدین میتوانند تصمیم بگیرند که، تستهای آزمایشگاهی را در طول بارداری بر روی جنین انجام دهند و یا بعد از تولد کودک، تستها را روی نوزاد انجام دهند.  مشاوران درباره این که کدام روش بهتر است به والدین توضیح خواهند داد.

 

اختلالات گلومرولی:

اولیه: خونریزی خوش خیم بی دلیل- بیماری برگر-….
ثانویه: پس از عفونت.. استرپتوکوی- ویروسی- عفونت قلبی
ثانویه: بیماری لوپوس- پلی آرتریت گرانولوزا- وگنر- گودپاسچر- …..

اختلالات کلیوی غیر گلومرولی:
نفریت توبولی- بیماری کیستیک کلیه- سنگ کلیه- ضربه به کلیه- سرطان های کلیه- عفونتهای کلیه

اختلالات بعد از کلیه:
سنگ- تنگی- صربه- التهاب مجرای ادرار
ضایعاتروستات-.. سرطان- التهاب- واریس پروستات..
ضایعات مثانه: التهاب- سرطان- خونریزی ناشی از ورزش کردن.. سنگ- جسم خارجی- انومالی های عروقی-…

خونریزی کاذب:
پیگنکانی داخلی: پورفیرین- همگلوبین- میو گلوبین-
داروها: ضد درد- ضد تشنج- آنتی بیوتیک ها- ضد مالاریاها- ملین ها- خواب آور ها- مواد ضد عفونی کننده – مواد غذائی-

خونریزی کاذب به علل متفرقه:
قائدگی- خونریزی وآزینال- خونریزی از اطراف- خود ساخته برای فریب پزشک

توجه

توضیحات فوق تا حدودی معنی‌ کلمات موجود در جواب برگه آزمایش ادرار را مشخص می‌کند اما فراموش نکنید تفسیر این آزمایش فقط با دانستن جواب این اجزا و معنی انگلیسی آنها کافی نیست. تفسیر این‌‌ آزمایش و تعیین علت بیماری‌های احتمالی حتما باید با آزمایشات و معاینات مختلف دیگر توسط پزشک همراه باشد و آنالیز ادرار فقط مقدمه‌ای برای تعیین بیماری‌ها است.

 

نمونه های جایگزین : خون نمونه ی مناسب تری نسبت به سایر نمونه ها می باشد.

محل های اخذ : برای نمونه های مختلف ادرار ، روش نمونه گیری متفاوت است اما مشابهت هایی در اساس دارد  .مثلا در نمونه ادرار برای کامل ادرار و کشت ادرار بهتر است نمونه ، اولین ادرار صبحگاهی باشد زیرا ادرار صبح بیشترین غلظت را دارد و برای این آزمایشها بهترین است .

برای نمونه گیری ادرار در آقایان باید سر آلت شستشو داده شود و بعد جریان ادرار برقرار شده آنرا دور ریخته سپس ادرار قطع شود و نمونه وسط ادرار جمع آوری شود .حجم نمونه ادرار برای این آزمایش 50 سی سی ( تا وسط لیوان ادرار ) کافی است . نمونه آخر ادرار هم دوباره دور ریخته شود .

در مورد خانمها باید دقت بیشنری کنند زیرا معمولا نمونه ادرار با ترشحات تناسلی آلوده شده برای بیمار و برای آزمایشگاه و جواب ایجاد اشکال میکند . برای همین باید ابتدا ناحیه تناسلی از جلو به عقب با آب به خوبی شسته شده با یک دستمال تمیز ناحیه را خشک کرده سپس با یک دست چینهای تناسلی از هم باز شده ، مختصری ادرار آزادانه جریان یافته ، سپس جر یان ادرار قطع شده با کمک دست دیگر اقدام به جمع آوری ادرار در ظرف و لیوان ادرار کرده و بازهم پس از جمع آوری ادرار تا نیمه لیوان جریان ادرار را قطع کرده و لیوان ادرار را در جای دیگری غیراز کف توالت قراربدهید در برخی از آزمایشگاهها طاقچه کوچکی برای این منظور تعبیه شده که در دسترس می باشد ..

در مورد کشت ادرار معمولا ظرف و لیوان ادرار دارای در ، میباشد .هرگز سطح داخلی در ظرف ادرار را با دست لمس نکنید و یا درب لیوان ادرار را روی زمین توالت و یا روشویی قرار ندهید.
رعایت این نکات ساده برای با ارزش بودن نمونه ، بسیار اهمیت دارد .آنرا سرسری نگیرید .
اگر درمنزل ادرار را جمع آوری کرده اید باید توجه داشته باشید که نمونه باید هرچه سریعتر به آزمایشگاه ارسال شود و این زمان نباید بیش از نیم ساعت طول بکشد در صورت عدم امکان ، باید ادرار را تا زمان رساندن آن به آزمایشگاه در یخچال قرار داد.

در مورد نوزادان کیسه های ادراری اطفال وجود دارد که در دو نوع پسرانه و دخترانه وجود دارد و به آنها چسبیده و پس از اینکه نوزاد ادرار کرد و کیسه به اندازه کافی پر شد آنرا به آزمایشگاه ارسال کنید .

در مورد ادرار 24 ساعته باید سر ساعتی مشخص مثلا 8 صبح دستشویی رفته و ادرار خود را دور بریزید و از آن به بعد ادرار خود را در ظرفی که آزمایشگاه به شما میدهد جمع آوری کنید . بسیار اهمیت دارد که حتی کمی از ادرار خود را دور نریزید و یا فراموش نکنید هر جاییکه در طول این 24 ساعت میروید ظرف ادرار همراه شما باشد زیرا شما نمیتوانید کاملا حدس بزنید ، کی به دستشویی نیاز پیدا می کنید و ممکن است مجبور شوید ادرار خود را دور بریزید که نهایتا باعث پاسخ نادرست می شود .

در فواصلی که ادرار را میگیرید تا نوبت بعدی ، ادرار باید در یخچال باشد . آخرین ادرار را درست در همان ساعت دیروز ( 8 صبح )در داخل ظرف ریخته و به آزمایشگاه ارسال کنید 0 هنگام نمونه گیری مراقب باشید زیرا ممکن است مواد نگهدارنده ای را آزمایشگاه به ظرف ادرار، اضافه کرده باشد که برای پوست شما تحریک کننده باشد .پس مراقب باشید ترشحات داخل ظرف به شما نپاشد .

در مواردیکه ادرا راندوم یا اتفاقی مد نظر است دستورالعمل خاصی لازم نیست .
گاهی ادرار را در مورد آقایان برای ارزیابی کار پروستات مورد آزمایش قرار میدهند ، که در این صورت پس از ماساژ پروستات اولین قسمت ادرار جمع آوری میشود .در صورتیکه بیماریهای بالای سیستم مجاری ادرار مد نظر باشد باید قسمت انتهای ادرار را جمع آوری کرد .

 

 

 

میزان نمونه مورد نیاز برای هر اختلال :

آزمایش ادرار برای کلامیدیا / سوزاک نیسریا

 

دستورالعمل برای بیماران

 


پزشک شما درخواست یک نمونه ادرار برای آزمایش کلامیدیا و/یا سوزاک نیسریا (GC) کرده است. برای اینکه آزمایش بدون مشکل انجام شده و نتیجه درستی بدست آید، باید دستورات زیر را با دقت کامل اجراء کنید.

1. از 1 ساعت قبل از تهیه نمونه ادرار نباید ادرار کنید.

2. یک خط روی ظرفی که آزمایشگاه به شما داده وجود دارد که حجم 30 میلی لیتر را نشان می دهد. اولین 30 میلی لیتر ادرار را در آن بریزید. توجه: بسیار مهم است که اول ادرار خود را در ظرف بریزید. ادراری که بعد از آن می آید برای این آزمایش فاقد ارزش است.

3. اگر حجم ادراری که در ظرف می ریزید بیشتر از 60 میلی لیتر شد دقت آزمایش کم می شود. اما، اگر ادراری که ریخته اید از خط مشخص شده بیشتر شد، اضافی آنرا دور نریزید.

4. ظرف را در یخچال قرار داده و آنرا در همان روزی که نمونه را تهیه کرده اید به آزمایشگاه تحویل دهید.

 

ابزار مورد نیاز برای اخذ : نمونه گرفته شده از بیمار را داخل یک ظرف یک بار مصرف (در کشور ما لیوانهای یک بار مصرف روشن) میریزیم و بعد از مخلوط کردن نوار ادرار را به آن اضافه می کنیم . مشاهدات فیزیکی را انجام دهید . برای 5 دقیقه در دور 1500 تا 3000  Rpm سانتریفیوژ کنید .   به مایع بالایی که بعد از سانتریفیوژ ادرار حاصل میشود سوپرناتانت (supernatant) گفته میشود . با دقت supernatant را از ادرار جدا کنید . دقت داشته باشید که حذف مایع بالایی باید با استانداردهای آزمایشگاهی باشد یعنی نباید بیشتر یا کمتر از مایع بالایی برداشت شود چون علاوه بر اینکه ممکن است باعث ایجاد مشکل برای رسوب شود آزمایش ما را هم از نظر استاندارد های آزمایشگاهی پایین میاورد .از  پیپیت یک بار مصرف ، لوله آزمایش مخصوص و یا از پیپیت برقی برای تلغیظ استفاده شود . در توضیح باید گفت که :  امروزه استفاده از دهان برای کشیدن پیپیت ممنوع است و نباید در هیچ شرایطی (حتی آب) از چنین عملی استفاده کرد . از لوله ای آزمایش استاندارد و مخصوص استفاده کنید .. برای سانتریفیوز از لوله های مخروطی مخصوص و برای ادرار اولیه از لوله های بلند مخصوص استفاده کنید .

بعد از جدا کردن سوپرناتانت(لازم به ذکر است که قبلا از دور ریختن سوپرناتانت باید آزمایش توربیدومتری و یا کدورت سنجی برای اندازه گیری نیمه کمی پروتئنین را انجام داد . در این روش از اسید سولفوسالسیلیک استفاده می شود و در صورت وجود پروتئین در ادرار حلقه سفید رنگی در قسمت های بالایی ادرار تشکیل می شود . در این تست باید دقت کرد که اسید را به ارامی از کنار بریزیم و هیچ گونه حرکتی به لوله ازمایش ندهیم . یعد از آزمایش و گزارش ان به صورت منفی یا تریس و یا ۱ و ۲+  می توان ان را به هم زد .) ، همیشه مقدار کافی از مایع بالایی در لوله باقی میماند (در شرایط استاندارد) به همین خاطر مدتی صبر کنید تا ذرات معلق موجود در مایع باقی مانده هم رسوب کند . یک قطره از رنگ حیاتی مطلوب را به رسوب اضافه کنید .

 یک قطره از رسوب را روی اسلاید تمیز میریزیم و حدود 30 – 60 ثانیه برای فرونشست رسوبها روی لام صبر میکنیم .

 همانطور که میدانید برسی میکروسکوپی با بزرگنمایی های بزرگ و کوچک انجام میگیرد . میکروسکوپ فاز کنتراست و زمینه تاریک برای مشاهده اجسام رسوبی که دارای خاصیت بازتابی کم هستند (شفاف و مانند زمینه ) مناسب است . هر چند که متخصصان آزمایشگاهی در کشور ما کمتر از این میکروسکوپها استفاده میکنند . با نهایت دقت و فوکس کامل ، اسلاید را برسی کنید و این کار را در تمام اسلاید به صورت کامل ادامه دهید . لبه های لام را برای مشاهده کستها  از دست ندهید .

در LPF(low-power field × 10) 10 ، کستها را شمارش کرده و میانگین بگیرید . و تعداد کستها را در هر میدان گزارش کنید . با دقت زیاد نوع کستها را مشخص کنید . اگر از میکروسکوپ فاز کنتراست اتفاده کنید کستها از نظر پنهان نخواهند ماند .

 

طریقه اخذ نمونه :

● شرح آزمایش

به طور کلی بیش از ۱۰۰ تست آزمایشگاهی مختلف می‌توان روی ادرار انجام داد که هر کدام از آنها به منظور خاص و برای تعیین علت‌های مختلف بیماری‌های گوناگون انجام می‌شوند. بین این تست‌ها می‌توان آزمایش‌های بسیار اختصاصی را هم پیدا کرد که نیازمند دستگاه‌های پیشرفته و برای تعیین حالات بسیار خاصی از بعضی بیماری‌ها هستند اما آنالیز ادرار یا آزمایش ادرار که ساده‌ترین نوع آزمایش است معمولا برای عفونت‌های دستگاه ادرار (کلیه‌ها، حالب و مثانه)، تعیین وجود قند و ادرار در بیماران دیابتی، وجود سنگ کلیه، فشار خون بالا و بعضی بیماری‌های کلیوی و کبدی خاص انجام می‌شود. در بسیاری از بررسی‌های روتین هم آنالیز ادرار برای تعیین سلامت عمومی بدن درخواست می‌شود.

این تست چطور انجام می شود؟

2 روش برای جمع آوری نمونه ادرار وجود دارد    1) روش جمع آوری تمیز     2) روش سونداژ

برای روش نمونه گیری تمیز ناحیه ژنیتال خود را تمیز بشویید ادرار کنید سپس مقداری از آن را در ظرف نمونه بریزید

روش سونداژ :اگر مشکلی در نمونه گیری تمیز باشد یا اگر نمونه از یک نوزاد یا کودک باشداز این روش استفاده می شود مراقب بهداشتی شما ناحیه ژنیتالتان را تمیز می کند و یک سوند باریک قابل انعطاف را از پیشابراه به مثانه عبور می دهد تا نمونه ادرار را جمع آوری کند نمونه ادرار به آزمایشگاه فرستاده می شود تا از نظر وجود گلوکز پروتئین و علائم عفونت و بیماری بررسی شود ادرار همچنین زیر میکروسکوپ از نظر وجود کریستال ، سلولهای خونی و باکتری بررسی می شود اگر پزشک به عفونت ادراری مشکوک شود ممکن است کشت ادرار از نظر رشد باکتری نیز انجام شود .

آزمایش ادرار بهتراست صبح‌ها انجام شود. از مصرف بعضی غذاهای خاص مثل لبو و چغندر، آسپارتات و هویج و شاه‌توت خودداری کنید. ایستادن زیاد قبل از انجام آزمایش و یا فعالیت شدید می‌تواند نتایج آزمایش را تغییر دهد. خانم‌ها اگر در زمان قاعدگی قرار دارند، بهتر است آزمایش انجام ندهند یا به پزشک اطلاع دهند. نیم تا یک ساعت قبل از انجام آزمایش مقداری آب بنوشید. مصرف بعضی داروهای خاص مثل اریترومایسین و کوتریموکسازول یا ویتامین C هم رنگ ادرار را تغییر می‌دهد. داروهای مصرفی خود را در صورت امکان و با مشورت پزشک قطع کنید یا به پزشک معالج اطلاع دهید. نمونه ادرار باید از وسط جریان ادرار تهیه شود. قبل از مصرف دستان خود را بشویید تا نمونه‌گیری تمیز انجام شود. به هیچ وجه داخل ظرف نمونه‌گیری را لمس نکنید. آلت تناسلی را تمیز کنید (خانم‌ها باید این کار را از جلو به عقب انجام دهند تا باکتری‌های مدفوع محل دفع ادرار را آلوده نکند) شروع به ادرار کردن کنید و بعد از چند لحظه نمونه را از وسط جریان جمع کنید. بعد از جمع‌آوری لبه ظرف را لمس نکنید و در آن را بگذارید و به مسوول آزمایشگاه بدهید. توجه داشته باشید که نمونه‌گیری باید بدون قطع شدن جریان ادرار انجام شود.

تا 15 میلی لیتر از ادرار خوب مخلوط شده را داخل یک لوله سانتریفیوژ یک بار مصرف (درسته که تو کشور ما انجام نمیشود ولی اصولا باید از لوله های یک بار مصرف برای هر ادرار استفاده کرد  ) بریزید . قبل از این عمل برای استفاده از نوار ادرار باید نمونه گرفته شده از بیمار را داخل یک ظرف یک بار مصرف (در کشور ما لیوانهای یک بار مصرف روشن) میریزیم و بعد از مخلوط کردن نوار ادرار را به آن اضافه می کنیم . مشاهدات فیزیکی را انجام دهید . برای 5 دقیقه در دور 1500 تا 3000  Rpm سانتریفیوژ کنید .   به مایع بالایی که بعد از سانتریفیوژ ادرار حاصل میشود سوپرناتانت (supernatant) گفته میشود . با دقت supernatant را از ادرار جدا کنید . دقت داشته باشید که حذف مایع بالایی باید با استانداردهای آزمایشگاهی باشد یعنی نباید بیشتر یا کمتر از مایع بالایی برداشت شود چون علاوه بر اینکه ممکن است باعث ایجاد مشکل برای رسوب شود آزمایش ما را هم از نظر استاندارد های آزمایشگاهی پایین میاورد .از  پیپیت یک بار مصرف ، لوله آزمایش مخصوص و یا از پیپیت برقی برای تلغیظ استفاده شود . در توضیح باید گفت که :  امروزه استفاده از دهان برای کشیدن پیپیت ممنوع است و نباید در هیچ شرایطی (حتی آب) از چنین عملی استفاده کرد . از لوله ای آزمایش استاندارد و مخصوص استفاده کنید .. برای سانتریفیوز از لوله های مخروطی مخصوص و برای ادرار اولیه از لوله های بلند مخصوص استفاده کنید .

بعد از جدا کردن سوپرناتانت(لازم به ذکر است که قبلا از دور ریختن سوپرناتانت باید آزمایش توربیدومتری و یا کدورت سنجی برای اندازه گیری نیمه کمی پروتئنین را انجام داد . در این روش از اسید سولفوسالسیلیک استفاده می شود و در صورت وجود پروتئین در ادرار حلقه سفید رنگی در قسمت های بالایی ادرار تشکیل می شود . در این تست باید دقت کرد که اسید را به ارامی از کنار بریزیم و هیچ گونه حرکتی به لوله ازمایش ندهیم . یعد از آزمایش و گزارش ان به صورت منفی یا تریس و یا ۱ و ۲+  می توان ان را به هم زد .) ، همیشه مقدار کافی از مایع بالایی در لوله باقی میماند (در شرایط استاندارد) به همین خاطر مدتی صبر کنید تا ذرات معلق موجود در مایع باقی مانده هم رسوب کند . یک قطره از رنگ حیاتی مطلوب را به رسوب اضافه کنید .

 یک قطره از رسوب را روی اسلاید تمیز میریزیم و حدود 30 – 60 ثانیه برای فرونشست رسوبها روی لام صبر میکنیم .

 همانطور که میدانید برسی میکروسکوپی با بزرگنمایی های بزرگ و کوچک انجام میگیرد . میکروسکوپ فاز کنتراست و زمینه تاریک برای مشاهده اجسام رسوبی که دارای خاصیت بازتابی کم هستند (شفاف و مانند زمینه ) مناسب است . هر چند که متخصصان آزمایشگاهی در کشور ما کمتر از این میکروسکوپها استفاده میکنند . با نهایت دقت و فوکس کامل ، اسلاید را برسی کنید و این کار را در تمام اسلاید به صورت کامل ادامه دهید . لبه های لام را برای مشاهده کستها  از دست ندهید .

در LPF(low-power field × 10) 10 ، کستها را شمارش کرده و میانگین بگیرید . و تعداد کستها را در هر میدان گزارش کنید . با دقت زیاد نوع کستها را مشخص کنید . اگر از میکروسکوپ فاز کنتراست اتفاده کنید کستها از نظر پنهان نخواهند ماند .

 برای شناسایی و شمارش تعداد گلبولهای قرمز و سفید و  اپیتلیال سل  از بزرگنمایی زیاد استفاده کنید (*100) . حداقل 10 میدان را برسی کنید و نتایج را به صورت سلول در (High -power field) hpf  بیان کنید .

انواع نمونه ادرار:

1)           ادرار اول صبح: بیمار شب قبل پیش از خواب ادرار می‌نماید و صبح روز بعد بلافاصله پس از برخاستن یک نمونه ادرار جمع آوری می‌کند.این نمونه بازتاب دقیقی از ادرار 24 ساعته بیمار دارد و چون بلافاصله بعد از برخواستن از خواب است تغییرات ناشی از وضعیت بدن نیز بر آن تأثیر نمی‌گذارد. تغییرات روزانه ممکن است بر نتیجه آزمایش اثر بگذارد.این نمونه برای بررسی پروتئین‌ها و نیترات‌ها مطلوب است و ا غلب برای تأثیر تشخیص پروتینوری ارتواستاتیک استفاده می‌شود.

نكته: نمونه باید ظرف 2 ساعت به آزمایشگاه برود.

2)           نمونه تصادفی:در مواردی استفاده می شود که ماده مورد آزمایش دارای تغییرات روزانه قابل ملاحظه‌ای نباشد.( چون در هر ساعتی قابل دریافت است). بهترین نمونه برای بررسی غربالگری داروهای غیرقانونی می باشند.

3)           جمع آوری ادرار زمانبندي شده: چون دفع موادی از قبیل هورمون‌ها، پروتئین‌ها و الکترولیت‌ها در طی 24 ساعت به علت ورزش، وضعیت بدن و تأثیر متابولسیم متغیر است. ادرار در یک دوره زمانی 2 تا 24 ساعت جمع می شود که خودشامل2 نوع است:

*زمانش از قبل تعیین شده باشد. برای مثال برای گلوکز 2 ساعت بعد از صرف غذا که میزان گلوکز در ادرار به حداکثر برسد. (پست پرندیال[1])

*نمونه‌گیری در زمانی خاص از روز. برای مثال: بهترین نمونه برای آزمایش اروبیلینوژن بین PM4-2 است زیرا حداکثر دفع در این زمان است.

خطاهای این نوع نمونه‌گیری:

 دور ریختن مقداری از نمونه / استفاده از مقدار ناکافی ماده نگهدارنده/ ریختن دو نمونه ادرار اول صبح

4) نمونه دو ادراری: برای پایش غلطت گلوکز و کنترل ادرار ابتدا بیمار مثانه‌اش را تخلیه می‌نماید سپس به فاصله کوتاهی بعد از آن نیز مجدداً ادرار می‌کند.

5)نمونه ادرار برای کشت و حساسیت آنتی‌بیوتیکی: برای بررسی باکتری‌هاحتی‌الامکان در شرایط آسپیتک گرفته شود و تمیز نمودن منفذ ادرار با یک محلول یددار جهت کاهش آلودگی.

 

 

 

 

رفرانس :

كتاب جامع تست هاي تشخيصي و آزمايشگاهي پاگانا نوشته كاتلين د. پاگانا و تيموتي جي . پاگانا

کتاب بیوشیمی TITS

سایت PUBMED

GRAY’S ANATOMY 2005



[1] - postprandial